Dziesięć rzeczy, które warto wiedzieć o autyzmie

Dziesięć rzeczy, które warto wiedzieć o autyzmie

2 kwietnia obchodzony jest Światowy Dzień Świadomości Autyzmu. Mimo że świadomość istnienia tego zaburzenia wzrasta, wiedza na jego temat nadal jest niewystarczająca. Poniżej zatem – na dobry początek – dziesięć rzeczy, które warto wiedzieć o autyzmie:

1. Autyzm to nie choroba, lecz całościowe zaburzenie rozwoju. Nie da się go wyleczyć, można jednak osobie z autyzmem stworzyć satysfakcjonujące warunki do rozwoju i życia.

2. Autyzm to zespół cech, które utrudniają budowanie relacji z innymi. Sprawiają one, że dla osób z tym zaburzeniem odnalezienie się w różnych sytuacjach społecznych stanowi wyzwanie. Trudności występują na trzech poziomach: wzorów komunikacji społecznej, budowania relacji z otoczeniem oraz wzorów aktywności i zainteresowań.

3. Osoby z autyzmem często rozumieją zdania i słowa w sposób dosłowny. Nie rozpoznają przenośni, przysłów czy metafor i trudno im zrozumieć, co ma na myśli osoba posługująca się nimi. Przez to nie zawsze potrafią dostrzec intencje innych osób.

4. Bardzo często osoba z autyzmem nie potrafi opowiedzieć o własnych odczuciach, lecz sygnalizuje je zachowaniem. Nie odczytuje także intencji znaków i gestów z zewnątrz, a także nie rozumie języka ciała czy tonu głosu rozmówcy.

5. Osoby z autyzmem nierzadko w zaburzony sposób posługują się językiem –nielogicznie konstruują wypowiedź, powtarzają słowa czy zwroty wypowiedziane przez rozmówcę (to zjawisko nazywamy echolalią). Język osoby z autyzmem nie zawsze będzie więc w pełni zrozumiały.

6. Osobie z autyzmem dużą trudność może sprawiać utrzymywanie kontaktu wzrokowego. Nie jest to działanie umyślne – osoby z autyzmem nie rozumieją jego znaczenia. Patrzenie na rozmówcę może utrudniać osobie z autyzmem skoncentrowanie się na jego wypowiedzi.

7. Jedną z cech autyzmu jest występowanie sztywnych, powtarzalnych wzorców zachowań i niechęć do zmian. Każda zmiana w życiu osoby z autyzmem powoduje u niej zaburzenie poczucia bezpieczeństwa.

8. W Polsce zaburzenia ze spektrum autyzmu diagnozowane są u jednego na około 150 dzieci – a ten odsetek stale rośnie. Autyzm zalicza się do chorób cywilizacyjnych. ONZ uznaje go za jeden z najpoważniejszych problemów zdrowotnych świata obok raka, cukrzycy i AIDS.

9. Jak mówić a autyzmie, aby nie stygmatyzować? Mówmy o osobie „z autyzmem”, nie „autystycznej”. Autyzm jest tylko jedną z całego zestawu unikalnych cech człowieka, nie jest cechą definiującą. Zatem nie oceniajmy, nie szufladkujmy.

10. Światowy Dzień Świadomości Autyzmu symbolizuje kolor niebieski. Nie ma jednoznacznego wytłumaczenia dla tego symbolu: z jednej strony to kolor niewinności i nadziei, z drugiej strony jest on powszechnie kojarzony z chłopcami, których jest znacznie więcej wśród dzieci z autyzmem niż dziewczynek. Aby pokazać solidarność z osobami z autyzmem, miasta podświetlają budynki na niebiesko.